Καρκίνος Γαστρεντερικού: Τα συν της λαπαροσκοπικής και ρομποτικής χειρουργικής

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής και ρομποτικής χειρουργικής σε σχέση με την κλασσική ανοιχτή χειρουργική; Ποια η θέση της στην αντιμετώπιση των καρκίνων του παχέος εντέρου, καθώς και των όγκων του ήπατος και του παγκρέατος. Ο Δρ. Αλέξανδρος Γιακουστίδης Γενικός Χειρουργός με εξειδίκευση στη χειρουργική ογκολογία ήπατος, παγκρέατος, γαστρεντερικού και στη λαπαροσκοπική/ρομποτική χειρουργική μας εξηγεί

Η λαπαροσκοπική χειρουργική εντάσσεται στην ελάχιστα επεμβατική χειρουργική, δηλαδή ένας αριθμός από μικρές τομές παίρνει τη θέση της μίας μεγάλης τομής που είναι προϋπόθεση στην κλασσική ανοιχτή χειρουργική. Αρχικά μέσω της πρώτης μικρής τομής προχωρούμε στο πνευμοπεριτόναιο (φούσκωμα της κοιλιακής χώρας) με αδρανές αέριο και τοποθετούμε την μικρή κάμερα για την λαπαροσκόπηση. Στη συνέχεια ανάλογα με την επέμβαση, τοποθετούμε τα ειδικά λαπαροσκοπικά εργαλεία μέσω μικρών τομών.

Ποια είναι η διαφορά με τη ρομποτική χειρουργική;

Η διαφορά της λαπαροσκοπικής με τη ρομποτική χειρουργική είναι ότι στην πρώτη τεχνική τα εργαλεία αποτελούν προέκταση των χεριών του χειρουργού ενώ στη ρομποτική τα εργαλεία ελέγχονται από το ρομποτικό σύστημα το οποίο οδηγεί ο χειρουργός από την κονσόλα. Το ρομποτικό σύστημα προσφέρει μεγαλύτερη ακρίβεια στους χειρουργικούς  χειρισμούς καθώς και το πλεονέκτημα της εικόνας 3D. Αυτό σημαίνει ότι για πιο πολύπλοκα χειρουργεία χειρισμοί και κινήσεις που θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολοι με την απλή λαπαροσκόπηση, γίνονται δυνατοί και με ακρίβεια με τον ρομποτικό «βοηθό»

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής και ρομποτικής χειρουργικής σε σχέση με την κλασσική ανοιχτή χειρουργική;

Οι μικρότερες τομές σημαίνουν μικρότερο χειρουργικό στρες για τον οργανισμό και κατά συνέπεια, μικρότερη νοσηλεία στο νοσοκομείο και λιγότερο πόνο. Η κινητοποίηση του ασθενούς γίνεται πιο γρήγορα και πιο εύκολα με αποτέλεσμα ο ασθενής να παίρνει εξιτήριο πιο γρήγορα και να επιστρέφει στις φυσιολογικές δραστηριότητες του. Η δημιουργία εσωτερικών συμφύσεων είναι επίσης πιθανώς λιγότερες με την λαπαροσκοπική και ρομποτική χειρουργική.

Επίσης οι ανάγκες για παραμονή του ασθενούς στην μονάδα εντατικής θεραπείας μειώνονται όταν ένα περίπλοκο χειρουργείο πραγματοποιείται μέσω λαπαροσκοπικής ή ρομποτικής χειρουργικής με πιθανές συνοδές επιπλοκές λοίμωξης του αναπνευστικού ή του τραύματος.

Εφαρμόζεται στην αντιμετώπιση των καρκίνου του παχέος εντέρου;

Η κολεκτομή αποτελεί την αφαίρεση του τμήματος του παχέος εντέρου, επίσης το χειρουργείο μπορεί να αφορά τη χειρουργική αφαίρεση του ορθού αλλά και πιθανώς στο ίδιο χειρουργείο να αφαιρεθεί τμήμα του ήπατος, ηπατεκτομή δηλαδή, όπου έχει δημιουργηθεί επίσης όγκος από μετανάστευση καρκινικών κυττάρων. Η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική, δηλαδή η λαπαροσκοπική και η ρομποτική χειρουργική, προσφέρουν πλεονεκτήματα σε σχέση με την παραδοσιακή ανοιχτή χειρουργική. Φυσικά σημαντικό κριτήριο παγκοσμίως για επιτυχές ογκολογικό χειρουργικό αποτέλεσμα αποτελεί η κατάλληλη επιλογή ασθενούς για την κάθε μέθοδο ανάλογα με την θέση και έκταση του όγκου και τη σύγχρονη η μη χειρουργική αντιμετώπιση μεταστάσεων.

Σύμφωνα με τον Dr Garcia-Aguilar από το Memorial Sloane Kettering Καρκινικό Κέντρο της Νέας Υόρκης, η ελάχιστα επεμβατική κολεκτομή υπερέχει καταρχήν λόγω της παρουσίας μικρότερων τομών παρά μίας μεγάλης τομής με αποτέλεσμα μικρότερη αιμορραγία, πιο γρήγορη κινητοποίηση και ανάρρωση του ασθενούς και μικρότερο ποσοστό λοιμώξεων.

Η ρομποτική και η λαπαροσκοπική χειρουργική προσέγγιση οδηγούν επίσης σε δημιουργία λιγότερων συμφύσεων (ίνες που δημιουργούνται αναπόφευκτα μετά από χειρουργείο ανάμεσα στα όργανα) το οποίο είναι εξαιρετικά σημαντικό εάν ο ασθενής θα χρειαστεί νέα επέμβαση κοιλίας. Επειδή ασθενείς με καρκίνο παχέος εντέρου αναπτύσσουν συχνά μεταστάσεις στο ήπαρ, είναι πιθανό πέρα από χημειοθεραπείες ή άλλες θεραπείες να οδηγηθούν ξανά στο χειρουργικό τραπέζι. Επίσης η πιθανότητα δημιουργίας κήλης μειώνεται με τη λαπαροσκοπική ή ρομποτική προσέγγιση. Στη σελίδα της Society of American Gastrointestinal & Endoscopic Surgeons υπάρχουν ερευνητικά δεδομένα από ιατρικά team της Αμερικής, χωρών της Ασίας και άλλων όπου αναφέρονται τα σημεία που υπερτερούν αυτές οι νεώτερες τεχνικές χειρουργικής προσέγγισης. Πρόσφατη δημοσίευση στο Annals of the Royal College of Surgeons of England, περιγράφει με λεπτομέρεια την τεχνική πρόοδο που έχει σημειώσει η ρομποτική χειρουργική και στη χειρουργική παχέος εντέρου.

Έχει θέση η λαπαροσκοπική και ρομποτική χειρουργική στη αντιμετώπιση όγκων του ήπατος και του παγκρέατος;

Η τάση είναι να πραγματοποιούνται όσο περισσότερες επεμβάσεις είναι εφικτό με ελάχιστα επεμβατική μέθοδο. Αυτό περιλαμβάνει και τη χειρουργική ήπατος και παγκρέατος. Έχω μετεκπαιδευτεί στην λαπαροσκοπική και ρομποτική παγκρεατεκτομή και ηπατεκτομή στο Παρίσι και στο Πίτσμπουργκ των ΗΠΑ με υποτροφίες από την Ευρωπαϊκή Εταιρία Χειρουργικής Ογκολογίας και το LAP Research UK και μπορώ να πω ότι είναι εξαιρετικής σημασίας η επιλογή των κατάλληλων ασθενών για την ανάλογη τεχνική επέμβασης. Ο Dr Amer Zureikat από το Πίτσμπουργκ των ΗΠΑ, πρωτοπόρος της ρομποτικής χειρουργικής παγκρέατος παγκοσμίως και μέντορας μου, είναι υπέρμαχος της άριστης οργάνωσης και υποδομής του νοσοκομείου ή κλινικής για τις συγκεκριμένες επεμβάσεις, την επιλογή κατάλληλων ασθενών και με τον σωστό σχεδιασμό σίγουρα αποτελεί την επιλογή του μέλλοντος παγκοσμίως.